Sağlık

Formeo: Çocuklarda Yeni Yemekler Deneme

Ekim 22, 2015

Formeo ile olan yazılarımıza devam. Bugün konumuz Yeni Yemekler:

* * *


Konu çocuklarına yemek yedirmek olunca, annelerin sabırları ve yaratıcılıkları sınır tanımaz 🙂 Fakat bazen öyle bir sınıra gelir ki; yemek yeme süreci, anne ve çocuğu için keyifli bir zaman olmaktan çıkar, zorlu ve yıpratıcı bir sürece dönüşür. İşte bu sürece gelmemek için, gelin önerilerimize bir göz atın anneler 🙂
 
 
Öncelikle çocuğunun özgür bir birey olduğunu unutma! Kararlarına saygı göster, seçim yapmasına izin ver!
 
Sen nasıl ne yiyip ne yemeyeceğine, doyup doymadığına karar verebiliyorsan; çocuğunun da karar verebileceğini unutma! Çocuğunun sesine kulak ver! 
 
6 ayını dolduran bir bebek bile doyduğunu veya daha fazla yemek yemeyi istemediğini başını çevirerek belli eder. Ama anne çocuğunun doyduğu miktarla kendi doyamayacağı için, onun da doyabileceğini düşünmez. 
 
Tabaktakileri bitirmesi için baskı yapar. Yapılan her baskı ise çocuğu yemekten uzaklaştırır! 
 
Çocuğunun seçim yapmasına izin ver! Tek seçenek sunman, onun özgürlüğünü ve seçim hakkını kısıtlar. 
 
Oysaki yemekte birkaç alternatif sunman ve seçim yapmasına izin vermen; çocuğunun düşüncelerine ve ona verdiğin değeri gösterir. Yemekte alternatif yoksa da “Yemeğini hangi tabakla yemek istersin, haydi sen seç!” demen bile, çocuğunu motive edecektir 🙂
 
 
Anne babalar; çocuğunuzun beslenmesinde rol model sizsiniz! Değişime önce kendinizden ve mutfağınızdan başlayın!
 
Çocuğun sadece dış görünüşüyle değil; davranışlarıyla da size benzer! En başından beri, sessiz bir seyirci olarak, sizi (anne-baba) izlediğini unutma! 
 
Yemek masasında, sizlerin yemeğe yaptığı ufak bir mimik bile çocuğunu etkileyecek ve yemeğin tadına bile bakmadan tepki göstermesine yol açacaktır. 
 
Aynı şekilde bu kuralın mutfağınızda da geçerli olduğunu unutma! Çocuğunun sağlıklı beslenmesini ve sağlıksız abur cuburlardan uzak durmasını istiyorsan; önce buzdolabı ve mutfak dolaplarındaki besinlere bir göz at! 
 
Çocuğunun yemesini istemediğin ne kadar çok besin var değil mi? O zaman değişime önce kendinizden ve mutfağınızdan başlayın; sonra çocuğunuzdan sağlıklı beslenmesini isteyin 🙂
 
 
Yemek saati, oyun saati değildir! Yemeklerin; yemek saatinde, yemek masasında yenmesi gerektiğini öğret!
 
Çocuğun düzensiz besleniyor, saatlere uymuyor ve dolayısıyla yemek yemesi gerektiğinde yemiyorsa; yemeklerin yemek saatinde ve yemek masasında yenmesi gerektiği bilincini oluştur! 
 
Çocuğun yemek saatinde yemeğini yemiyorsa, yemek saatleri süresince masada oturmasını sağla ve bir sonraki öğüne kadar –ara öğün de dahil olmak üzere- yemek sunma. 
 
Bu süreçte çocuğun gelip yemek isterse veya acıktığını belli ederse; uygun bir dille bir sonraki yemek saatine kadar beklemesi gerektiğini söyle. Biraz zorlu bir süreç ama lütfen sabırlı ol, üzüldüğünü asla belli etme. Yemek düzeni oluşturduktan sonra ara öğünleri eklemeyi de ihmal etme 🙂
Yemeğin doğal bir gereksinim olduğunu unutma! Yemekleri ödül veya ceza olarak kullanma!
 
Beslenmek, canlıların yaşamlarını devam ettirebilmeleri için ihtiyaç duyulan bir gereksinimdir. Çocuğunun da yemek yemenin doğal bir ihtiyaç olduğunu öğrenmesini ve kabullenmesini sağla. 
 
Yemekleri ödül veya ceza olarak kullanman; çocuğunun beslenmeye bakışını değiştirir. “Yemeğini yersen çikolata yiyebilirsin”, “Yemeğini yemezsen çikolata yiyemezsin” veya “Tabağındakiler bitmezse parka gidemezsin” gibi tutumlar çocukların yemeğe karşı daha fazla tepki göstermelerine yol açar ve çocuk fark eder ki: “yemeğin sonunda ödül varsa, tadı zaten kötüdür”!
 
 
Yeni yemekler denerken amacın; çocuğunun yemesi değil, yeni tatlar öğrenmesi olsun!
 
Yemek saati geldi, gün boyunca özenerek yaptığın yeni bir yemeği çocuğunun önüne koydun ve o da ne? Çocuğun dilinin ucuyla tadına baktı ve tabağı eliyle itti. 
 
Doğal olarak sende büyük bir hayal kırıklığı! Hemen vazgeçme! Çocuğunun yeni bir besini/yemeği yemesinden önce tadına bakması ve alışması gerekir, unutma 🙂
 
 
Yeni bir yemeği ilk defa denerken, çocuğunun tabağına minik bir lokmalık miktar koy! Yemezse pes etme, sabırlı ol!
 
Çocuğunun yeni bir yemeği yemesini istiyorsan, tabağına minik bir lokma koy. Öncelikle çocuğun o yemeği görmeye alışacak, sonra tadına bakacak ve daha sonra da yemeye başlayacaktır. Tadına bakıp yedikçe tabaktaki yemek miktarını zamanla arttır. Bir anda fazla arttırmamaya da dikkat et 🙂
 
 
Yeni yemekler sunmaktan asla vazgeçme! Çocuğunun bir yemeği yemeden önce 10-15 kez görmesi, tatması gerekir unutma!
 
Çocuğunun yeni bir yiyeceğe/yemeğe alışması için onu en az 10-15 kez görmesi, tadına bakması ve yemesi gerekir! Alışana kadar yemeyi reddedebilir, dokunabilir, koklayabilir, yalayabilir, tadına bakıp çıkarabilir. 
 
Önemli olan bu dönemde çocuğuna karşı sabırlı olman, umutsuzluğa kapılıp vazgeçmemen ve çocuğunu teşvik etmendir.
 
 
Yemek tabaklarını kendine göre değil; çocuğunun porsiyon ölçüsüne göre doldur!
 
Evet, söz konusu çocuğunun beslenmesi olduğunda, kendine hakim olamıyorsun! Lütfen çocuğunu kendin gibi düşünme. Herkesin yemek ihtiyacı birbirinden farklıdır. 
 
Çocuğun bir öğününde yarım kepçe çorba, 4 yemek kaşığı sebze yemeği, 2 yemek kaşığı yağı azaltılmış yoğurt ile doyabilecekken; sen kendin gibi düşünerek çocuğuna bir kepçe çorba (hatta iki kepçe!), 8 yemek kaşığı sebze yemeği ve bir kase de yoğurt veriyorsun ve sonra da hepsini yemesini bekliyorsun!!! 
 
Bu da doğal olarak çocuğunun yemek yemeye karşı tepki oluşturmasına neden oluyor! Unutma; çocuğun 1-3 yaş arası senin tükettiğin porsiyon ölçülerinin dörtte birini, 3-6 yaş arası ise üçte birini tüketebilir!
 
 
Çocuklar karmaşık yemeklerden hoşlanmazlar! Görünümü sade yemekleri tercih et!
 
Çocuğun, yemeklerin içinde yer alan besinleri tanıyabileceği şekilde görmek ister. Görünümü sade olan yemekler çocuğunun ne yediğinin bilincinde olmasını ve kendini güvende hissetmesini sağlar. 
 
Karmaşık olan yemeklerde çocuğun ne yediğini ayırt edemez ve bu da yemeğe karşı isteksizliğini ortaya çıkarır. 
 
Örneğin etli türlü yemeğine, karmaşık yapısından dolayı tepki gerçekleştirebilir. Böyle durumlarda eti ve sebzeleri ayrı ayrı pişirmen, tabağında ayrı ayrı yer vermen; çocuğunun tatmasını, yemesini kolaylaştıracaktır 🙂
 
 
2 yaşından sonra birlikte yemek hazırlayın; hem besinleri tanısın, hem de severek yesin!
 
Çocuğun 2 yaşını doldurduktan sonra artık seninle birlikte mutfağa girmeye ve küçük görevler üstlenmeye hazırdır. 
 
Çocuğunun beslenme zekasını arttırmak, besinleri dokunarak yakından tanımasını sağlamak, yemek kültürünü geliştirmek ve birlikte eğlenceli vakit geçirmek istiyorsan; haydi mutfağa 🙂 
 
Yemek hazırlıkları yaparken, çocuğundan yardım etmesini rica et. Kendi başarısı çocuğuna gurur verecek ve böylelikle hazırlık aşamasında yer aldığı yemekleri yeme olasılığı artmış olacaktır!
 
 
İnternet görsellerinden faydalanarak birlikte eğlenceli tabaklar hazırlayın!
 
Resimli, renkli ve desenli tabaklar çocuğunun her zaman ilgisini çeker. Onun ilgisini çekeceğini düşündüğün tabaklardan birkaç tane al. 
 
Aynı zamanda, bu tabaklarda hazırlanmış değişik şekilli yemekler de (araba, uçak, bebek, balık, çizgi film kahramanları gibi) çocuğunun yemeğini zevkle yemesini sağlar. 
 
Birlikte yemek hazırladıktan sonra, istediği tabağı seçme özgürlüğünü çocuğuna vererek; eğlenceli tabaklar hazırlayın 🙂 eğlenceli tabaklar konusunda yardımı internette yer alan görsellerden alabilirsin.
 
 
Çocuğun yeni besinleri arkadaşlarının yanında daha kolay kabullenir; mini partiler düzenle!
 
Çocuklar genellikle denemediği, asla yemem dedikleri besinleri; arkadaşlarının yanında daha kolay yerler. Hatta sen “benim çocuğum bunu asla yemez” dediğin için pişman bile olabilirsin 🙂 Bu nedenle çocuğuna arkadaşlarıyla mini partiler, piknikler, eğlenceler düzenle ve yeni besinleri sunmayı dene. 
 
Arkadaşlarının tadına baktığını ve yediğini gören çocuğun, yeni besinlere hayır diyemeyecektir!
 
 
Yapılan en büyük hata, çocuğunu kimseyle kıyaslama! İştah konusunda her çocuk farklıdır, unutma!
 
Anneler, çocuklarının beslenmesinde temel rol oynarlar. Annelik bilincinin oluşmasıyla başlayan bu süreçte; çocuklarının yemek yememesi, annelerin kendilerini yetersiz hissetmesine ve anneliklerini sorgulamalarına neden olabilmektedir. Bu hislerin sonunda ise anneler dayanamaz ve belki de yapabilecekleri en büyük hatayı yaparak çocuklarını başkalarıyla kıyaslarlar! 
 
Unutma ki; yapı olarak her çocuk nasıl birbirinden farklıysa, iştah konusunda da birbirinden farklıdır. 
 
Uygulanan bu hata, çocuğunun kendini yetersiz hissetmesine, çocuğunda özgüven kaybı gerçekleşmesine yol açar. Lütfen çocuğuna güven, başkalarıyla kıyaslama yapma 🙂
 
 
Çocuğun belirli bir besini yememekte kararlıysa, yemeklerini gizli hazinelere dönüştür!
 
Ne yaparsan yap, çocuğun belirli bir besini tüketmemekte kararlı mı? O zaman yemeklerini gizli hazinelere dönüştürme vakti gelmiş demektir. 
 
Örneğin; çocuğun haşlanmış yumurtayı sevmiyor, yemiyor olabilir; ama bu tüketmesine engel değildir. Yumurtayı omlet şeklinde pişir, üzerine zeytinden göz, domatesten dudak yap; o zaman dikkatini çekersin 🙂 eğer hiç tüketmiyorsa çorbalarına eklemeyi dene! 
 
Sert dokusundan dolayı çocuğun et yemiyorsa, yumuşak top top köfteler yap 🙂 köftelerin içine sebze (ıspanak, kabak, patlıcan, pırasa gibi) de ekle, besin değerini arttır! Yapısı nedeniyle tercih edilmeyen bir diğer besin de peynirdir. 
 
Çocuğun beyaz peyniri yemiyorsa; yağı azaltılmış labne, üçgen veya kaşar peyniri tercih et! Labne ve üçgen peyniri, çocuğunun sevdiği renkte bir sebzeyle robotton geçirerek; çocuğunun ilgisini çekecek renkli peynirler elde edebilirsin 🙂
 

 

Anne-Babalar unutmayın! Çocuk beslenmesinde anahtar kelime “sabır”, malzemeler ise “besinler, hayal gücü, gülümsemek ve çocuğa güvenmek”tir 🙂 çocuklarınızla mutlu yemeklere, anlara…

 

* * *
 
Bu güzel yazı için Diyetisyen Elvan odabaşı Kanar ve Diyetisyen Ayça Terazi başta olmak üzere tüm Formeo Anne – Çocuk Departmanına teşekkür ederim.
 

Tüm Formeo yazılarımız için tık tık
 
 
Sevgiler,

 

 

Çiğdem

 

Benzer içerikler
1 Yorum
  • Reply Bademle Buduk Ekim 22, 2015 at 8:46 pm

    Harika noktalara değinmişsin
    ailecek sofraya oturmak da çok önemli…

  • Leave a Reply