Sağlık

İlkyardım nedir?

Haziran 21, 2016
ilkyardım” yazılarımız da “öpünce geçmeyen uflar” diyen Deniz Karadeniz Sezgün bu hafta ki konumuz:
 
İlkyardım
 
 
 
 
 
TÜİK verilerine göre, çocuklarda ölüm nedenleri göz önüne alınarak hastalıklar incelendiğinde, 2013 ve 2014 yıllarında 1-17 yaş aralığındaki çocuklarda en çok “dışsal yaralanmalar ve zehirlenmeler” nedeniyle ölümler gerçekleşti.
Bebeklerimizin ve çocuklarımızın başına gelebilecek en ufak kaza bile doğal olarak hepimizin kâbusudur. Ne yazık ki, böyle bir durumla karşı karşıyayken çaresiz kalmak, paniğe kapılıp geç tepki vermek ve hatta istemeyerek yanlış bir şeyler yapmak mümkün olabilmektedir.
Ne kadar dikkatli ve bilinçli olsak da çocuklarımızı tüm kazalara karşı koruyabilmemiz oldukça zordur. Fakat kaza durumunda doğru ilkyardım uygulamalarını yapabilirsek ciddi yaralanmaları ve hayati tehlikeleri önleyebilir, çocuğumuzun kolayca iyileşmesine yardımcı olabiliriz. 
Doğru şeyleri yapabilmek yalnızca bunları bilmek ile mümkün olduğuna göre, doğru ilkyardım uygulamalarını önceden biliyor olmak, böyle bir durumla karşı karşıya kaldığımızda kendimizden emin ve çabuk hareket edebilmemizi sağlayacaktır.
İlkyardım, herhangi bir kaza halinde ya da yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar olay yerinde mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamadır. Bu uygulamaları gerçekleştirirken öncelik sırasına göre dört amacı dikkate alırız. 
İlk amacımız, eğer hayati tehlike varsa bunu ortadan kaldırmak olmalıdır. Ardından, amacımız, yaşamsal fonksiyonlarının devamını sağlayarak, durumunun kötüleşmesinin önüne geçen ve iyileşmeyi kolaylaştıran uygulamalar yapmaktır.
Bir kaza ya da hastalık anında hasta ya da yaralıda ilk kontrol etmemiz gereken şey bilinç durumudur. Bebeklerde ayak tabanına hafifçe vurarak, çocuklarda ve yetişkinlerde ise omza hafifçe dokunarak kontrol sağlanır. Eğer hastanın/yaralının bilinci kapalıysa acil yardım servisi aranarak tıbbi yardım istenmelidir. 
 
 
Olay yerinde sizin dışınızda biri varsa onu yönlendirin ve hemen 112’yi ya da kendi doktorunuzun bulunduğu veya gitmek istediğiniz özel hastanenin çalıştığı ambulansın acil numarasını aramasını sağlayın. Sağlık ekipleri olay yerine ulaşana kadar yapılması gerekenlerin başında ise solunum yolunu kontrol etmek yer alır. 
 
Çünkü yaşam için en temel fonksiyonlar solunum ve dolaşımdır. Solunum durduğunda 4-6 dakika sonra beyin hücreleri hasar görmeye başlar ve 10 dakikada beyin ölümü gerçekleşir. Bu süre soğuk ortamlarda biraz uzayabilir.
 
Bilinç kapanması durumunda, dilin geriye kayması ya da bebeklerde kusmuk, çocuklarda oyuncak, şeker gibi bir yabancı cisim solunum yolunu tıkayabilir. 
 
Bu nedenle baş, boyun, gövde ekseni düz olacak şekilde yatırıldıktan sonra ilk önce hastanın/yaralının ağız içine gözle bakılır, eğer yabancı bir cisim var ise bebeklerde serçe parmağı, çocuklarda ve yetişkinlerde işaret parmağı yardımı ile bu cisim çıkarıldıktan sonra hastaya baş geri çene yukarı pozisyonu verilir. 
 
Burada önemli olan noktalardan biri de ağızdaki yabancı cismi görebiliyorsak almaya çalışmaktır. Aksi takdirde fark etmeden cismi geriye iterek tıkanmanın kaynağı da olabiliriz. Baş geri çene yukarı pozisyonu verirken;
 
* Bir el alına yerleştirilir,
* Diğer elin iki parmağı çene kemiğinin üzerine yerleştirilir,
* Alından bastırılıp, çeneden kaldırılarak baş geriye doğru itilir,
* Böylece dil yerinden oynatılarak hava yolu açıklığı sağlanmış olur. Bu işlemler sırasında sert hareketlerden kaçınılmalıdır. Hava yolunun açılmasını ve havanın akciğerlere ulaşmasını sağlayan bu pozisyon ile hayat kurtarabiliriz.
 

 

Hastalık ya da kaza durumunda yanlış bir ilkyardım uygulaması yapmazsak ya da yapılmasını engellersek bile iyileşmeyi kolaylaştırıp, kötüleşmeyi önleyebiliriz.  
 
***
 
Sonraki yazımız “112” yi aradığımızda 
dikkat etmemiz gerekenler. 
 
“İlkyardım” hakkında sorularınız veya “ev kazaları, bebek-çocuk acil durumları” hakkında sorularınız, “bu da olsun soran anne” dediğiniz her konuyu lütfen yoruma yazın.
Ve unutmadan yazmak da fayda var: İlkyardım, sadece “tıbbi yardıma hazırlıktır, asla tedavi değildir.” 
 
Sağlıklı günler,
Çiğdem
 
 
 
Benzer içerikler
Yorum yok
Leave a Reply